Instytut Radowy

20190709_101426

Instytut Radowy w Warszawie przy ulicy Wawelskiej ma bardzo kobiecą historię. Obecnie znajduje się w tym budynku oddział Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej Curie, który kontynuuje tradycje przedwojennej placówki. Udaliśmy się w jego okolicę tropem naszej noblistki. Maria Skłodowska-Curie, rodowita warszawianka, była pomysłodawczynią i duchem sprawczym powstania Instytutu Radowego w niepodległej już Polsce na wzór paryskiej instytucji o tej samej nazwie, która powstała z jej inicjatywy po otrzymaniu drugiej Nagrody Nobla w 1914 roku. Ta sprawa była bliska jej sercu.

20190630_115143

W 1925 roku Maria Skłodowska-Curie przybyła do Warszawy, żeby uczestniczyć w położeniu kamienia węgielnego pod przyszły Instytut Radowy. Budowę na miejscu nadzorowała, jako kierownik placówki, starsza siostra Marii, Bronisława Dłuska. Noblistka organizowała liczne zbiórki na rzecz budowy, np. „cegiełki” w formie pocztówek z nadrukiem „życzenia” odręcznie przez nią pisanego. Jego kopię, jak i zdjęcia z początków istnienia Instytutu mogliśmy oglądać eksponowane na witrynach okiennych przy wejściu do budynku.

20190630_11502920190630_12065020190630_115229

W 1929 roku Maria Skłodowska-Curie ofiarowała na rzecz warszawskiej placówki drogocenny gram radu, który ufundowała z pieniędzy zebranych w USA. Trzy lata później, już bardzo schorowana, ale szczęśliwa, mogła osobiście wziąć udział w uroczystości otwarcia Instytutu. Na pamiątkę tego zdarzenia posadziła w ogrodzie przyszpitalnym jawor o imieniu „Maria”, który rośnie w tym miejscu do dziś. Pierwszym dyrektorem nowo otwartego Instytutu Radowego został dr Franciszek Łukaszczyk. Warszawa otrzymała nowoczesny ośrodek leczenia chorób nowotworowych z zapleczem naukowym.

20190630_120555

Starsza siostra Marii, Bronisława Dłuska, objęła wówczas funkcję skarbnika Towarzystwa Instytutu Radowego, którego prezesem został prof. Roman Nitsch, mąż słynnej rzeźbiarki Ludwiki Nitschowej – autorki m.in. pomnika warszawskiej syrenki. Teren wokół dawnego Instytutu Radowego co krok przypomina o najsłynniejszej Polce. Jest tu ulica i park jej imienia oraz pomnik dłuta, oczywiście, Ludwiki Nitschowej. Pierwsza jej rzeźba Marii Skłodowskiej-Curie stanęła w tym miejscu w 1932 roku i została później kupiona przez rząd francuski, a pieniądze w ten sposób uzyskane zasiliły Instytut. Drugi pomnik też autorstwa Ludwiki Nitschowej powstał już po śmierci noblistki w 1935 roku i ze śladami po niemieckich kulach stoi tu do dziś. Maria Skłodowska-Curie nie pozowała do tych rzeźb, tylko sama artystka tworzyła jej  postać i oblicze z pamięci. Ludwika Nitschowa będąc w Paryżu jeszcze przed I wojną światową, specjalnie wybrała się na jej wykłady do Sorbony. Jaką ją wtedy zapamiętała, taką starała się ukazać w swoich rzeźbach.

20190630_120457

Polon i rad – dwa najbardziej kobiece pierwiastki z całej tablicy Mendelejewa – pierwsze, które zostały współodkryte przez kobietę. W 1898 roku Maria Skłodowska-Curie nadała im nazwy pochodzące od łacińskich słów „Polonia” – Polska  i  „radus” – promień.

Mural na fasadzie Instytutu

1 myśl w temacie “Instytut Radowy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Create your website with WordPress.com
Rozpocznij
%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close