Dwór pod Gwiazdą

Nie ma już w Warszawie Dworu pod Gwiazdą na rogu Senatorskiej i Koziej. W jego miejscu przebiega dziś najsłodsza według słów Joanny Papuzińskiej stołeczna ulica – Miodowa. Swoją nazwę dwór zawdzięczał 2 gwiazdom: jednej umieszczonej na szczycie bramy wjazdowej oraz drugiej na czubku frontonu. Co po nim pozostało?

Tak naprawdę niewiele. Jedna czarno-biała rycina z XIX-wiecznego „Tygodnika Ilustrowanego”,
wzmianka w biogramie ulicy Miodowej, może ciekawostka w pamięci varsavianistów oraz
pewna materialna pamiątka, o której później.

W latach 80. XIX wieku zadecydowano o przedłużeniu ulicy Miodowej do Krakowskiego Przedmieścia. W celu „przebicia się” postanowiono rozebrać budynki na czterech posesjach, w tym wspomniany Dwór pod Gwiazdą. Do tej pory przechodnie chcący skrócić sobie drogę przechodzili przez podwórko sąsiedniego Pałacu Małachowskiego.

W ogóle to skrzyżowanie ulic Miodowej, Senatorskiej i Koziej jest ciekawe. W czasie Konfederacji Barskiej doszło w tym miejscu do porwania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Przy tym krańcu Miodowej stoi kamienica, w której przyszedł na świat Wacław Gąsiorowski słynny pisarz, autor poczytnych powieści tj.
autobiograficznej „Pigularz”, czy napoleońskiej „Huragan”. A obecnie znajduje się przy tym skrzyżowaniu jedna z ławeczek chopinowskich.

Warszawa, ulica Miodowa. Narożnik rodzinnego domu Wacława Gąsiorowskiego.

Przenieśmy się teraz pod Warszawę, tak 30 km na zachód od Dworu pod Gwiazdą, do Rokitna koło Błonia. W 1880 roku proboszczem tamtejszego kościoła został ks. Władysław Sędziakowski. Zastał on świątynię w surowym, opłakanym przez deszcz stanie (gołe ściany plus dziurawy dach). Z marszu zajął się dokończeniem budowy, która ślimaczyła się blisko 100 lat. W celu upiększenia wnętrza i obejścia kościoła w Rokitnie zaczął
„ściągać” z Warszawy (tam kończył wszakże gimnazjum i seminarium duchowne) różne artefakty architektoniczne z „demobilu”. A to figury Matki Bożej, Św. Felicjana i Pryma z popijarskiej świątyni przy ulicy Długiej, a to dwa rokokowe putta z… rozebranego Dworu pod Gwiazdą.

Rokitno. Brama sanktuarium z rokokowymi puttami.

Para pulchnych bobasów została umieszczona na filarach bramy wejściowej i wita od tamtej pory pielgrzymów przybywających do rokitniańskiego sanktuarium.

Dwójka bezskrzydłych amorków szczęśliwie przetrwała obie wojny światowe. Zwłaszcza ta pierwsza okazała się bezlitosna dla tamtejszej świątyni. W 1914 roku ofensywa wojsk niemieckich dotarła pod Warszawę i bezpośrednia linia frontu dosłownie przecięła kościół w Rokitnie na pół. Świątynia przechodziła z rąk do rąk, mocno zbombardowana przez obie strony, w końcu legła w gruzach. Żeby sobie uświadomić ogrom dokonanych zniszczeń można obejrzeć dioramę tamtej bitwy w siedzibie Starostwa Warszawa Zachód w Ożarowie Mazowieckim bądź historyczne zdjęcia z albumu dokumentującego niemieckie zniszczenia wojenne na terenie ówczesnego zaboru rosyjskiego.

Ożarów Mazowiecki. Diorama bitwy o Rokitno w roku 1914.
Fotografia z rosyjskiego albumu. Tytuł zdjęcia: „Kościół w Rokitnie pod Warszawą.”

Jak widać tytułowa gwiazda w pewien sposób okazała się szczęśliwa i nadal możemy oglądać okruch nieistniejącego dworu. W Warszawie podczas okupacji pewien dom miał podobną nazwę. Chodzi tu o „Willę pod zwariowana gwiazdą” na terenie byłego ogrodu zoologicznego, gdzie państwo Żabińscy ukrywali żydowskich uciekinierów z getta. Ale to już temat na inną opowieść.

P.S. Powyższy tekst jest naszą odpowiedzią na konkursowe zadanie tegorocznej edycji (już 11!) gry muzealnej „1 2 3 warszawiakiem jesteś Ty” – miejsca, których już nie ma w Warszawie. A dodatkowo jesteśmy świeżo po lekturze książki Zbigniewa Nienackiego „Pan Samochodzik i niesamowity dwór” 🙂

Tablica w Rokitnie

2 myśli w temacie “Dwór pod Gwiazdą

  1. Kawałek historii.

    Polubione przez 1 osoba

    1. Bardzo trafne i adekwatne określenie. Dziękujemy 🙂

      Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Create your website with WordPress.com
Rozpocznij
%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close